مسئوليت طرح مبارزه با بدحجابي با کيست؟

وزير ارشاد تهديد، سخنگو انکار

وزير ارشاد اسلامي به رسانه هاي کشور در مورد مانع تراشي در برابر اجراي طرح نيروي انتظامي هشدار داد و گفت: "اين قبيل رسانه‌ها مطمئن باشند تا حدي قابل تحمل هستند ولي در صورت ادامه آن با اقتدار با آنها برخورد مي‌شود".

صفار هرندي در حالي رسانه ها را تهديد کرد که همکارش غلامحسين الهام سخنگوي دولت در جمع خبرنگاران طرح مبارزه با بدحجابي را به قوه قضائيه نسبت داد و گفت: "دولت نمي خواهد در کار قوه قضائيه دخالت کند". آن هم در شرايطي که روز دوشنبه رييس قوه قضائيه طي سخناني که در خبرگزاري ها منتشر شد، به طرح مبارزه با بدحجابي اعتراض کرد و گفت: "کشاندن زنان و جوانان به کلانتري ضرر دارد، و منفعتي ندارد".

در چهارمين روز از اجراي طرح مبارزه با بدحجابي وزير ارشاد طي اظهاراتي رسانه ها را تهديد کرد که در صورت انتقاد از اين طرح، آنان را تحمل نخواهد کرد. به گزارش خبرگزاري دولتي ايرنا، محمد حسين صفار هرندي که در اولين همايش عفاف و حجاب در مركز همايش‌هاي بين‌المللي صدا و سيما سخن مي گفت، افزود: "اين روزها عملكرد نيروي انتظامي و برخورد با متخلفان براي بعضي موجب نگراني و براي برخي محل شيطنت شده كه به هيچ وجه كار مناسبي نيست".

وزير ارشاد با ارائه تعريف جديدي از جرم اظهارداشت: "جرايم لايه‌هاي گوناگون و متفاوتي دارد چيزهايي ممكن است جرم نباشد ولي برخلاف عرف معمول آن كشور باشد". وي ضمن قدرداني از فعاليت نيروي انتظامي افزود: "متاسفانه در حق نيروي انتظامي ناسپاسي و اجحاف صورت گرفته كه كار مبارزه با مفاسد اخلاقي و اجتماعي را در حد مبارزه با بدحجابي تنزل دادند... بدحجابي بخش كوچكي است كه نيروي انتظامي آن را انجام مي‌دهد و هدف اصلي برخورد با كساني است كه قواعد اجتماعي را به صورت خطرناكي زيرپا مي‌گذارند".

صفارهرندي بارديگر با انتقاد از دولتهاي 28 سال حاکميت جمهوري اسلامي گفت: "باقي ماندن مشكلات فرهنگي به دليل اين است كه در گذشته دستگاهها از همه امكانات و توانمنديهاي خود به صورت خردمندانه استفاده نكرده‌اند... بسياري از مشكلات ما در گذشته ناشي از عدم همكاري دستگاهها و مانع تراشي بود كه حتي اين شيوه شامل دستگاههايي كه تابع و متبوع يكديگر بودند نيز ديده مي‌شد كه الحمدالله در حال حاضر تمامي دستگاههاي كشور با هم همدل هستند كه جاي شكر دارد".

صفارهرندي با حمايت از طرح مبارزه با بدحجابي گفت: "كاري كه هم اكنون در ستاد عفاف و حجاب مد نظر است هيچ منافاتي با ماموريت نيروي انتظامي ندارد و به نوعي پشتيباني‌كننده فعاليت هاي ستاد مي‌باشد".

وزير ارشاد اسلامي در اين همايش كه تمامي اعضاي ستاد عفاف و حجاب از تمامي وزارتخانه‌ها و سازمانها در آن حضور داشتند تاكيد كرد كه اين كار" نوعي عبادت" است و "بايد با افرادي كه از موضع غفلت وارد مي‌شوند و در جامعه اسلامي قبح گناه را مي‌شكنند،برخورد كرد".

وزير ارشاد و رسانه دولتي

خبرگزاري دولتي ايرنا که مديريت آن تحت نظر وزير ارشاد اسلامي است در حالي تهديد وزير ارشاد اسلامي عليه رسانه ها را منتشر کرد که خود در گزارشي مفصل تحت عنوان"بايدها و نبايدهاي طرح مبارزه با بدحجابي" نوشت: "به نظرمي‌رسد كه‌هيچ عقل سليمي مبارزه با آسيب‌هاي اجتماعي را امر ناپسندي نمي‌داند، اما آنچه كه موجب تفريق و اختلاف است و بعضا منجر به اعتراضات مي شود شكل و شيوه اين كنترل و مبارزه است".

اين خبرگزاري با اشاره به اينکه"اين موضوع كه مصاديق بدحجابي چيست و شيوه برخورد با بدحجاب‌ها چگونه خواهدبود، دامنه بحث درباره طرح را باز گذاشته است" در موفقيت چنين طرحي ترديد کرد و نوشت: "اين مساله‌به ويژه با ذهنيتي كه افكار عمومي نسبت به اجراي طرح مقابله با بدحجابي در سال‌هاي گذشته در ذهن داشته، بر ابهامات و ترديد درباره احتمال موفقيت آن افزوده است". خبرگزاري دولتي ايرنا در ادامه با توصيف نظر افکار عمومي در خصوص مبارزه با بدحجابي افزود: "آنچه افكار عمومي با توجه به اجراي طرح در سال‌هاي گذشته در ذهنش ثبت كرده، اين است كه اجراي چنين طرح‌هايي بعضا با زور و فشار و رفتارهاي فيزيكي و اعمال فشارهاي رواني همراه بوده است..... تجربه نشان داده است كه اين شيوه مبارزه با بدحجابي تاكنون نتايج مثمر ثمري به دنبال نداشته و حتي تا حدي منجر به اعتراضات و نتايج و واكنش‌هاي نامطلوب‌تري از سوي جوانان شده است".

علي الظاهر وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي زماني که در همايش عفاف رسانه ها را تهديد مي کرد که در صورت ادامه انتقاد از دستگيري زنان و دختران جوان،آنان را تحمل نخواهد کرد و با اقتدار با آنها برخورد مي کند،رسانه تحت امر خود را نخوانده و از نظرات کارشناسان آن بهره نبرده بود.

دولت و قبول مسئوليت

از سوي ديگر سخنگوي دولت در روز چهارم از اجراي طرح مبارزه با بدحجابي نقش دولت را در اين طرح انکار کرد و گفت: "اين امر در محدوده‌ كار دولت نيست و دولت در فعاليت‌هاي قوه‌ قضاييه دخالت نمي‌كند؛ چراكه در اين طرح نيروي انتظامي به عنوان ضابط قضايي انجام ماموريت مي‌كند".

در حالي که نيروي انتظامي زير مجموعه وزارت کشور و فرماندهي آن با تفويض اختيارات از سوي رهبر جمهوري اسلامي بر عهده وزير کشور است،سخنگوي دولت نقش دولت را در طرح مبارزه با بدحجابي انکار کرد و گفت: "وظيفه‌ دولت انجام كار فرهنگي از جمله اشباع بازار از محصولات فرهنگي از جمله پوشاك مناسب و ارزان قيمت است و در اين ارتباط نيز توصيه‌هاي لازم به وزارت‌خانه‌هاي صنايع و بازرگاني داده شده است".

اظهارات سخنگوي دولت در حالي مطرح شد که رييس قوه قضائيه يک روز قبل از انکار سخنگوي دولت در سخناني که از سوي خبرگزاري ها انتشار يافت، علاوه بر غير قانوني بودن و فساد زائي اين دستگيري ها، از دولت و مقامات اجرائي خواسته بود تا با تشکيل ستادهاي مشترک به ريشه يابي ناهنجاري هاي اجتماعي و پيشگيري قانوني آن مبادرت کنند.

رييس کل دادگستري تهران نيز در اعتراضي مشابه به نيروي انتظامي در پاسخ به انتقاد فرمانده نيروي انتظامي مبني اينکه قضات احکام سنگين براي دستگير شدگان صادر نمي کنند،پاسخ داد.وي گفت: "قوه‌ قضاييه و دادگستري مكلف نيست خود را با ضابطان تنظيم كند بلكه اين ضابطان هستند كه بايد آموزش و تعليمات را از قضات بگيرند و اجرا كنند".

اعتراض دادسراي جنائي به نيروي انتظامي

اعتراض دادسراي جنائي به اظهارات اخير فرمانده نيروي انتظامي نيز ديروز توسط خبرگزاري ها انتشار يافت. فخرالدين جعفرزاده، سرپرست دادسراي جنايي تهران در اظهارنظري از سوي قضات دادسراي جنايي به اظهارات اخير فرمانده‌ نيروي انتظامي پاسخ داد و تاكيد كرد كه دادسراي جنايي تهران چنانچه در پرونده‌هاي مربوط به اين دادسرا اظهارنظر بي‌مورد يا نشر اكاذيب صورت گيرد، حق پيگيري موضوع را براي خود محفوظ مي‌داند.

اين مقام قضائيي با اشاره به اظهارات فرمانده نيروي انتظامي در مورد قضات که آنها را به سهل انگاري و عدم صدور احکام سنگين در قبال متهماني که اين نيرو دستگير مي کند، متهم کرده بود، اعلام کرد: "دعاوي كيفري متوجه انسان‌ها و شخصيت انساني، جان، مال، حيثيت و نواميس اشخاص مي‌باشد و با آزادي اساسي مردم سر و كار دارد و دخالت در اين امور صرفا از وظايف قاضي است و غير او كسي حق مداخله ندارد".

دستگيري 477 زن در 3 روز

با وجود آنکه دولت و قوه قضائيه هيچ يک تاکنون مسئوليت طرح مبارزه با بدحجابي را بر عهده نگرفته اند ولي ديروز آمار جديدي از دستگيري زنان و جوانان در روز سوم اجراي آن انتشار يافت. سرهنگ مهدي احمدي معاون اطلاع رساني نيروي انتظامي گفت:"دستگيرشدگان شامل 164 زن بدحجاب، 4 مرد با پوشش نامناسب، 7 تن در ارتباط با موضوع ايجاد مزاحمت براي نواميس و 6 تن نيز در خصوص ساير موضوعات مرتبط با امنيت اجتماعي هستند كه از مجموع 181 تن، 11 تن به مرجع قضايي معرفي شدند".

با احتساب 296 زني که طي دو روز اول اجراي طرح مبارزه با بدحجابي دستگير شدند شمار زنان دستگير شده تا روز سوم به 477 نفر رسيد که به گفته مقامات انتظامي 86 نفر از آنان به مرجع قضائي معرفي شدند.

فعالان زن در راه زندان

با صدور احکام جديد؛فعالان زن در راه زندان

نوشين احمدي خراساني و پروين اردلان، فعالان حقوق زنان به اتهام "تباني و اجتماع جهت برهم زدن امنيت کشور" به سه سال حبس که دو سال و نيم آن به مدت پنج سال تعليقي است، محکوم شدند. به اين ترتيب شش ماه از حبس آنها از نوع تعزيري و لازم الاجراست. حکمي که که صدور آن "خارج از انتظار" بود. آن طور که نسرين ستوده مي گويد و مي افزايد: "پيوند دادن مطالبات مدني، که بيشتر آن در چارچوب مسائل خانواده قابل بررسي است، با مسائل امنيتي سوال برانگيز است."

خانم ستوده همچنين در گفت و گو با رسانه هاي مختلف خبري، تاکيد کرده است که: "يقينا لايحه تجديد نظرخواهي را به دادگاه انقلاب ارائه خواهيم کرد".

به اين ترتيب، تعداد زناني که صرفا به دليل شرکت در يک تجمع مسالمت آميز، به زندان هاي طولاني محکوم شده اند به پنج نفر مي رسد. پيش از اين شبعه ششم دادگاه انقلاب تهران فريبا داوودي مهاجر، از ديگر شرکت کنندگان در تجمع اعتراضي هفت تير را به جرم "برگزاري اجتماع غيرقانوني" و "تباني جهت ارتکاب جرم" به يک سال زندان و سه سال حبس تعليقي محکوم کرده بود. جرمي مشابه در دادگاهي مشابه و با حکمي همانند براي سوسن طهماسبي و آزاده فرقاني. اين دو فعال عرصه حقوق زنان نيز، يکي به شش ماه زندان و يک سال و نيم حبس تعليقي و ديگري به دو سال حبس تعليقي محکوم شدند.

يکي از فعالان زن در ايران در اين ارتباط به روز مي گويد: "حبس تعليقي مثل شمشير بالاي سر بسياري از ما نگاه داشته شده تا خلاف ميل آقايان سخني نگوييم."

او مي افزايد: "اما آقايان توجه ندارند که مقوله حقوق زنان امري همه گير است که تا خانه هاي خود مسئولين هم ادامه دارد. روزي که دختران خود اينها حق شان را بلند بخواهند با آنها چه مي کنند؟"

يکي از فعالان دانشجويي نيز که خود دو سال حبس تعليقي را يدک مي کشد، مي گويد: "وقتي ما نمي توانيم حقوق ساده انساني خود را داشته باشيم، چطورمي توانيم انرژي هسته اي را حق خود بدانيم؟"

خانم معلمي که دختر وي در ارتباط با جمع آوري امضا براي کمپين يک ميليون امضاء دستگير شده و مدتي را هم در زندان به سر مي برده، مي گويد:"از آن روز مانع بيرون رفتن دخترم از خانه شده ام. دلم نمي خواهد دخترم دست اينها بيفتد. اما خودم مي فهمم که شور و حرارت دخترکم چگونه تبديل به خشم و نفرت مي شود. بچه هايي مثل بچه من کم نيستند. يکي نيست بگويد وقتي نمي گذاريد آدم ها فکر کنند، پس چرا مانع کارهاي ديگري مي شويد که براي فرار از فکر نکردن به آنها پناه برده اند؟"

دانشگاه شیراز به تشنج کشیده شد

طرح مبارزه با بدحجابی به دانشگاه رسید

طرح مبارزه با بدحجابی به دانشگاه شیراز کشیده شد ومسئولان دانشگاه با نصب آئین نامه ای در خوابگاه پسران شهید مفتح دانشگاه شیراز موجب شدند تا دانشجویان به صورت گسترده دست به اعتراض بزنند. 2500 دانشجو از یک شنبه شب تا بعد از ظهر روز گذشته با برگزاری تجمعی اعتراضی خواستار بركناري رئیس دانشگاه شدند.

آغاز ماجرا

بر اساس گزارش شاهدان عینی، دانشجويان اعتراض خود رااز آنجا آغاز کردند كه مديريت دانشگاه به نصب آيين‌‏نامه و مقررات جدید در تابلوهاي خوابگاه پسرانه شهيد مفتح دانشگاه شيراز اقدام کرد. بر اساس این آیین نامه محدودیت های جديدي برای نوع پوشش و رفت و آمد دانشجویان در نظر گرفته شده بود.از جمله اين محدوديت‌‏ها براي دانشجويان پسر، می توان به محدوديت در پوشش و عدم استفاده از شلوارك و ركابي به عنوان لباس راحتی در راهروها و محوطه خوابگاه و همچنین ممنوعیت ورود و خروج به خوابگاه از ساعت 23 الي 5 صبح، اشاره کرد.همچنین بر اساس مقررات جدید، ورود ميهمانان و همراهان دانشجويان به خوابگاه ممنوع شده و نگهبانان حق دارند، بدون اجازه و به طور سرزده به اتاق‌‏های دانشجویان وارد شوند.

پس از نصب اين آيين‌‏نامه در خوابگاه پسرانه شهيد مفتح دانشگاه شيراز، دانشجویان اعتراضات خود را از ساعت 20 شب با شكستن تابلوهاي نصب شده آغاز کردند. تجمع دانشجويان از ساعت 30/22 در محوطه خوابگاه وارد مرحله جدیتری شد و رفته رفتهبر تعداد معترضین افزوده شد. دانشجويان که بعد از مدتی تعدادشان به 2 هزار نفر رسیده بود، بعد از نيم ساعت در حالي كه شعارهای "دانشجو مي‌‏ميرد، ذلت نمي‌‏پذيرد" ، "مدعي عدالت،خجالت خجالت"، "اينجا پادگان نيست" ، "صادقي، صادقي، استعفا، استعفا" سر می دادند به محوطه پرديس ارم رسيدند و با حلقه زدن به دور ميدان پشت در ورودي دانشگاه، نزدیک سه ساعت تجمع كردند.

در ساعت 30/1 بامداد دوشنبه دكتر صادقي رئیس دانشگاه وارد محوطه كوي دانشگاه شيراز شد اما دانشجويان با شعارهاي پي در پي و خواندن سرود، اجازه سخنراني را به وي ندادند و پس از حدود نیم ساعت به خوابگاهها بازگشتند.

تجمع دوم: خواسته ها

دانشجویان دانشگاه شیراز تجمع خود را از ساعت 10 صبح روز گذشته از سر گرفتند. دانشجويان معترض با سر دادن شعارهاي قبلی خواستار برکناری محمد صادقی از ریاست دانشگاه شدند.

اين دانشجويان خواسته‌‏هاي خود را در 11 بند تنظیم کردند که خبرگزاری ایلنا این 11 مورد را به شرح زیر گزارش داده است:

1- استعفاي مسوولان دانشگاه به دليل عدم كفايت و ناامن كردن محيط دانشگاه
2- لغو كليه محدوديت‌‏هاي اعمال‌‏شده به دانشجويان اعم از دختر و پسر از جمله حساسيت‌‏هاي بي‌‏جا نسبت به پوشش خواهران، حفظ و احترام به حريم شخصي دانشجويان
3- بهبود وضعيت نابسامان و نامطلوب خوابگاه‌‏هاي دانشگاه
4- بهبود امكانات رفاهي در خوابگاه‌‏هاي دانشجويي پسران و دختران
5- بهبود كيفيت و اصلاح وضعيت نابسامان سلف سرويس
6- جلوگيري از تك‌‏صدايي شدن دانشگاه و آزادسازي كليه فعاليت‌‏هاي فرهنگي، صنفي، اجتماعي و سياسي
7- بهبود وضعيت نابسامان علمي دانشگاه و افزايش امكانات پژوهشي
8- تعويض ناوگان فرسوده حمل و نقل و بهبود وضعيت سرويس‌‏دهي و افزايش ساعات كار سرويس‌‏ها
9- 24 ساعته شدن كتابخانه‌‏هاي دانشگاه و امكانات‌‏سازي متناسب با تعداد دانشجويان
10- اصلاح نحوه برخورد دستگاه‌‏هاي نظارتي اعم از حراست، كميته انضباطي و انتظامات
11- ايجاد فضاي امن و آرام با جلوگيري از حضور بي‌‏نمود مسوولان حراست و انتظامات و حفظ حريم خوابگاه خواهران.

دانشجویان در تجمع دوم همچنان به تکرار شعار و سرود پرداختند و خواسته های خود را اعلام کردند تا اینکه برای بار دوم رئیس دانشگاه در جمع دانشجویان حاضر شد

به گزارش خبرنگار ايلنا از شيراز،«محمد صادقي» ، رئيس دانشگاه شيراز، در پاسخ به خواسته‌‏هاي دانشجويان اظهار داشت: "استعفا براي من شيرين است، اما ممكن است استعفاي من قبول نشود. قصد دارم جلسات متعددي با شما برگزار كنم و اولويت‌‏هاي مشكلاتتان را با نظرسنجي از بين خودتان تعيين كنم." اما اين سخنان صادقي باعث شد تا دانشجويان شعار "نظرسنجي گزينشي" را سر دهند.

رييس دانشگاه شيراز در ادامه در مورد لغو كليه محدوديت‌‏هاي اعمال شده و حساسيت‌‏هاي نابجا نسبت به پوشش دختران دانشجو كه يكي از درخواست‌‏هاي دانشجويان دانشگاه شيراز بود، گفت: "محدوديت‌‏ها در اختيار ما نيست و ما با محدوديت‌‏هاي خارج از چارچوب قانون مخالفيم و سعي داريم تنها قانون را رعايت كنيم." اين بخش از صحبت‌‏هاي رييس دانشگاه نيز با شعار "سفسطه سفسطه" از سوي دانشجويان پاسخ داده شد.

صادقي در ادامه سخنان خود در مورد ورود مأموران حراست دانشگاه به حريم دانشجويان، گفت: "هيچ شخصي حق دخالت در حريم شخصي دانشجوها را ندارد." وی، ورود مأموران حراست به خوابگاه‌‏هاي دانشجويي به طور سرزده را كار خطرناكي دانست و افزود: "اين موضوع از ديد من اشكال دارد." اما دانشجويان در اين لحظه شعار "دروغه دروغه" را سر دادند.

رييس دانشگاه شيراز در ادامه در مورد بهبود وضعيت رفاهي اين دانشگاه، گفت: "ما نسبت به وضعيت نامطلوب خوابگاه حساس هستيم و قصد داريم در آينده اولويت‌‏هاي شما را دسته‌‏بندي كنيم." دانشجويان مجدداً شعار استعفا، استعفا، را سر دادند و خواستار استعفاي رييس دانشگاه شدند." در اين هنگام يكي از دانشجويان گفت: "شما براي برگزاري جشن ثقلين كه يكي از جشن‌‏هاي مذهبي است، 300 ميليون تومان خرج كرديد، اين در حالي است كه وضعيت رفاهي و سيستم سرمايش دانشجويان تنها با 250 ميليون تومان قابل حل است." صحبت اين دانشجو با حمايت دانشجويان حاضر در تجمع همراه شد.

رييس دانشگاه شيراز در ادامه در خصوص وضعيت سلف‌‏سرويس اين دانشگاه، اظهار داشت: "بسياري از مشكلات شما را قبول دارم، سال گذشته و امسال برنامه‌‏هايي را به طور جدي پيگيري كرديم و قصد داريم در آينده با هماهنگي ارگان‌‏هاي مربوطه، مواد اوليه غذاها را تغيير دهيم."

دانشجويان متحصن در ادامه آزادسازي فضاي دانشگاه و جلوگيري از تك‌‏صدايي دانشگاه را خواستار شدند.

صادقي خاطرنشان كرد: "محيط دانشگاه بايد محيط تضارب آرا باشد و ديدگاه دانشجويان در يك تعامل علمي و بدون فرقه‌‏گرايي مورد توجه قرار گيرد و همه فعاليت‌‏ها بايد در چارچوب قانون اجرا شود." اين بخش از سخنان صادقي با شعار "انجمن اسلامي، انجمن اسلامي" همراه شد.

يكي از دانشجويان متحصن گفت: "مديريت دانشگاه شيراز شش ماه پيش انجمني تحت عنوان انجمن اسلامي دانشگاه شيراز راه‌‏اندازي كرده و از انجمن اسلامي اصلي دانشگاه شيراز خواسته است تا نام خود را تغيير دهد و تا زماني كه نام اين نهاد تغيير نكند، انجمن اجازه فعاليت ندارد."

در ادامه اين تحصن، يكي از دانشجويان خطاب به رييس دانشگاه شيراز، گفت: "شما حتي اجازه نمي‌‏دهيد انجمن اسلامي فعاليت كند، با اين وجود بايد هم منتظر چنين برخوردي باشيم." وي با بيان اينكه اعتراض به جداسازي سرويس‌‏هاي حمل‌‏ونقل دختران و پسران يكي ديگر از درخواست‌‏هاي دانشجويان است، گفت: "دختران در گذشته امنيت نداشتند."

در پايان اين تحصن، دانشجويان اعلام كردند كه اگر به خواسته‌‏هاي صنفي آنها پاسخي داده نشود، همچنان به اعتراض خود ادامه خواهند داد.

پیشینه طرح

وضع مقررات جدید در دانشگاه شیراز بر اساس مرام‌‏نامه اخلاقي دانشجويان انجام گرفته که براي اولين بار در 15 بهمن سال 84 توسط دانشگاه تهران تدوين شد و الگوهای اخلاقي، رفتاري و پوششي را در بر می گیرد. اگر چه این طرح در دانشگاه تهران عملی نشد اما از سال گذشته مسئولان دانشگاههای دیگری از جمله سهند تبریز، علامه طباطبايي، هنر، صنعتي شاهرود، شيراز، شهركرد، تربيت معلم تهران و مازندران با الگوبرداری از دانشگاه تهران، به صورت جدی به اعمال مقررات محدود کننده پرداختند.

اجرای این طرح از طرف دانشگاهها به حراست دانشگاه ها محول شده است